ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ
ΜΗΝΥΜΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΕΡΓΑ
ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ / ΞΩΚΛΗΣΙΑ
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ
ΜΝΗΜΕΙΑ ΗΡΩΩΝ
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ
ΞΕΝΑΓΗΣΗ
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

  
Το Χωριό

  ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ / ΞΩΚΛΗΣΙΑ  
 
Εκκλησία Αγίου Θεοδώρου

Στην ίδια τοποθεσία που βρίσκεται σήμερα η εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου, υπήρχε παλαιά εκκλησία του 18ου αιώνα, αφιερωμένη και αυτή στον Άγιο Θεόδωρο. Ήταν κτισμένη σε ρυθμό βασιλικό. Ήταν πετρόκτιστη και ο εξωτερικός τοίχος, είχε σχεδόν ένα μέτρο πλάτος. Ο μεγάλος σεισμός του 1954 που έπληξε την Πάφο, αφήνοντας πίσω του νεκρούς και ερείπια, δεν σεβάστηκε ούτε τα θεία. Η μισή εκκλησία γκρεμίστηκε, ενώ η υπόλοιπη ήταν ετοιμόρροπη. Το μόνο που διασώθηκε, ήταν το ιερό του ναού. Αυτό ανάγκασε την κοινότητα, να προχωρήσει τον επόμενο χρόνο, το 1955, στην ανοικοδόμηση νέου ναού.


Η ανοικοδόμηση του ναού διήρκεσε μια πενταετία. Ο ναός είναι αρκετά μεγάλος, με την άνεση να φιλοξενεί μέχρι και 1000 πιστούς. Είναι ρυθμού βυζαντινού μετά τρούλου. Είναι πετρόκτιστος, με πέτρα από την περιοχή. Ο περίβολος του ναού, είναι άνετος και περιφραγμένος, από την νοτιοανατολική πλευρά με τοίχο και συνεχίζει η δυτική πλευρά με κάγκελο, αλλά στη βόρεια πλευρά του υπάρχει το άνοιγμα, όπου συνορεύει με την αυλή του σχολείου, έχοντας κοινή την αυλή τους. Το καμπαναριό πανύψηλο, χυτό από τσιμέντο, με μια καμπάνα στο εσωτερικό του.

Εσωτερικά ο ναός, δεν είναι αγιογραφημένος, αλλά διαθέτει ένα ξεχωριστό στο είδος του εικονοστάσι, κατασκευασμένο από μωσαϊκό και που διαθέτει τρεις πύλες. Οι φορητές εικόνες χρονολογούνται από το 1960. Πιο πάνω από το εικονοστάσι υπάρχουν άλλες δύο στενότερες ζώνες με εικόνες αγίων. Η πρώτη ζώνη των εικόνων, απεικονίζει το δωδεκάορτο και η δεύτερη ζώνη πιο πάνω, τους αποστόλους.
Τα ψαλτήρια που υπάρχουν, είναι δύο απλά ξύλινα. Αν και είναι μεγάλος ναός, δεν διαθέτει γυναικωνίτη. Η πολύ παλαιά εικόνα του Αγίου Θεοδώρου, βρίσκεται στην εκκλησία των Αγίων Κηρύκου & Ιουλίττης σε ειδική θυρίδα (θρονί). Υπάρχει όμως στο ναό, μια άλλη αφιερωμένη αγιογραφία του Αγίου Θεοδώρου που βρίσκεται στα αριστερά του εικονοστασίου σε ειδική θυρίδα (θρονί).

Τον Άγιο Θεόδωρο, η κοινότητα Λετύμπου, γιορτάζει στις 8 Φεβρουαρίου, την ημέρα του μαρτυρίου του και στις 8 Ιουνίου, μέρα της αποκομιδής των λειψάνων του αγίου. Ο Άγιος Θεόδωρος, πιστεύεται ότι είναι θαυματουργός για την κοινότητα και πολλοί είναι οι πιστοί που τρέχουν να πάρουν τα τάματά τους και να κάνουν τις παρακλήσεις τους προς τον Άγιο αυτό.

Εκκλησία Αγίων Κηρύκου & Ιουλίττης

Σπουδαίο οικοδόμημα και στολίδι της κοινότητας, αποτελεί η παλαιά εκκλησία των Αγίων Κηρύκου & Ιουλίττης που βρίσκεται στα νοτιοανατολικά του χωριού.

Είναι ένας ναός, σταυροειδής, εγγεγραμμένος με τρούλο, που μπορεί πραγματικά να χρονολογηθεί από το 12ο αιώνα, με πολλές επεμβάσεις κυρίως του 15ου αιώνα. Διασώζει λίγες τοιχογραφίες του 12ου αιώνα, ενώ οι περισσότερες χρονολογούνται στο τέλος του 15ου αιώνα. Αυτό μαρτυριέται από τις τοιχογραφίες που φέρει ο ναός. Κατά την συντήρησή του, που έγινε πριν περίπου 10 χρόνια, φάνηκε ν’ αναγράφεται σε μερικές από αυτές και η χρονολογία τοιχογράφησής του.

Ο ναός είναι πετρόκτιστος και διατηρημένος. Είναι τοποθετημένος 1 ½ μέτρο κάτω από το δάπεδο της γης. Ο περίβολος είναι σχετικά μεγάλος και περιφραγμένος. Από την νοτιοανατολική πλευρά, διατηρείται το παλαιό τοίχος και από τη βορειοδυτική πλευρά, φράσσεται με κάγκελο. Παλιά πριν από τον σεισμό του 1954, από την πλευρά της κυρίας εισόδου του ναού, υπήρχε το λεγόμενο ξωπόρτι με καμάρα. Δεν κρατήθηκε όμως από το σεισμό και κατέρρευσε. Το καμπαναριό του ναού, είναι πέτρινο και κτισμένο από το 1950 και η καμπάνα του ηχεί με το τράβηγμα σχοινιού.

Σαν περάσεις μέσα στο ναό, θα θαυμάσεις τις παλαιές τοιχογραφίες. Κάποιες όμως έχουν αλλοιωθεί από την υγρασία, ένεκα και της θέσης του ναού που βρίσκεται 1 ½ μέτρο κάτω στη γη. Το τέμπλο είναι κατασκευασμένο από μάρμαρο της περιοχής και οι φορητές εικόνες που το πλαισιώνουν, χρονολογούνται από το 1919. Πιο πάνω από το τέμπλο, υπάρχει και μια δεύτερη στενότερη ζώνη μικρογραφιών που απεικονίζουν τους αποστόλους. Το μοναδικό ψαλτήρι του ναού, είναι απλό ξύλινο. Δεν υπάρχει γυναικωνίτης, και είναι επίπεδος ναός στο εσωτερικό του.

Η κοινότητα Λετύμπου, στις 15 Ιουλίου, με μεγαλοπρεπέστατη τελετή και στην παρουσία του μητροπολίτη Πάφου, γιορτάζει τον Άγιο Κηρύκο και Ιουλίττη.






Εκκλησία της Παναγίας Θεοτόκου

Ήταν η πρώτη εκκλησία στη κοινότητα. Κτίστηκε την Βυζαντινή εποχή, περίπου τον 11ο αιώνα. Ήταν ρυθμού βασιλικού, πετρόκτιστη και με άνεση να φιλοξενεί γύρω στους πεντακόσιους πιστούς. Βρίσκεται στα βορειοανατολικά του χωριού. Σήμερα παρέμεινε ερείπιο. Από τους σεισμούς η εκκλησία κατέρρευσε. Το μόνο μέρος που παρέμεινε από όλο το οικοδόμημα του ναού, είναι το ιερό. Φαίνεται πως ο ναός θα ήταν τοιχογραφημένος, κάτι που το μαρτυρεί από το μέρος που απέμεινε του ιερού. Μάλιστα σε μια τοιχογραφία στο ιερό, διακρίνεται ο εσταυρωμένος που τον κατεβάζουν από τον σταυρό, με τη βοήθεια μιας ξύλινης σκάλας. Βέβαια με τα χρόνια και τις καιρικές συνθήκες, έχουν και αυτές αλλοιωθεί.

Βρίσκεται όμως υπό την προστασία του τμήματος αρχαιοτήτων.

Κανείς δεν μπορεί να κάνει οποιαδήποτε μετατροπή. Γύρω από τον ναό υπάρχουν τα παραδοσιακά σπίτια του χωριού. Οι κάτοικοι έχουν φροντίσει για την προσθήκη ενός καμπαναριού, πάνω σε μεταλλικούς στύλους, για να ηχεί τουλάχιστον στο κάλεσμα των πιστών, την Τρίτη της Λαμπρής, για την λειτουργία της Αναστάσεως.

 

Ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου

Ήταν ένα ξωκλησάκι στα ανατολικά του χωριού. Άγνωστο το πότε κτίστηκε. Επειδή όμως το εκκλησάκι βρισκόταν κτισμένο σε τεμάχιο της εκκλησίας, όταν έκτιζαν την εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου, υπήρχε απόλυτη ανάγκη για χρήματα. Αναγκάστηκαν να πουλήσουν το τεμάχιο αυτό με το εκκλησάκι, για να χρησιμοποιήσουν τα χρήματα. Σήμερα στο τεμάχιο αυτό το οποίο αγοράστηκε από ιδιώτη, κτίστηκε μια κατοικία.

Τον Άγιο Νικόλαο, όμως η κοινότητα Λετύμπου, δεν τον ξεχνά. Τη μέρα της γιορτής του Αγίου, στις 6 Δεκεμβρίου, λειτουργεί και γιορτάζεται στην κεντρική εκκλησία του χωριού, όπου όλοι οι πιστοί όχι μόνο από την κοινότητα Λετύμπου, αλλά και από τις γύρω περιοχές, μαζεύονται για να τιμήσουν τον Άγιο Νικόλαο.

 

Ξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας

Το ξωκλησάκι αυτό, βρίσκεται στα βορειοανατολικά του χωριού, λίγο πιο πάνω από την εκκλησία της Παναγίας Θεοτόκου.

Δεν υπάρχουν μαρτυρίες για το πότε κτίστηκε. Σήμερα το εξωκλήσι είναι ερείπιο. Από τους σεισμούς και το πέρασμα των χρόνων, το ξωκλησάκι κατέρρευσε. Φρόντισαν όμως οι κάτοικοι να τοποθετήσουν εκεί στο ερείπιο, ένα καντήλι, ν’ ανάβει για την Αγία Μαρίνα μέσα σ’ ένα μικρό εικονοστάσι μαζί με την εικόνα της.

Την Αγία Μαρίνα βέβαια, η κοινότητα Λετύμπου, τιμά στις 17 Ιουλίου με λειτουργία που γίνεται στη κεντρική εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου, όπου γίνεται και η λιτάνευση της άγιας εικόνας της.

 


Ξωκλήσι της Παναγίας της Φωτολάμπουσας

Φωτολάμπουσα ονομάστηκε, γιατί η Παναγία αυτή είχε τη δυνατότητα να θεραπεύει, τις οποιεσδήποτε παθήσεις στα μάτια, αλλά και να αποκαθιστά το φως σ’ αυτόν που το έχασε.

Το ξωκλησάκι κτίστηκε τον 18ο αιώνα περίπου, και βρίσκεται στην πλαγιά ενός βουνού, σε απόσταση ενός χιλιομέτρου, βόρεια του χωριού.

Με το πέρασμα των χρόνων όμως, κατέστη ετοιμόρροπο και η κοινότητα έκανε ότι ήταν δυνατό για την ανακαίνισή του. Το 1985 μέχρι και το 1987 το ξωκλησάκι ανακαινίσθηκε και μάλιστα προεκτάθηκε. Έχει την άνεση να φιλοξενήσει μέχρι και 400 πιστούς. Είναι βασιλικού ρυθμού, με ξύλινη στέγη. Είναι πετρόκτιστο και από μακριά το εξωτερικό του άσπρισμα, λάμπει σαν αστέρι στην πλαγιά του βουνού. Ο περίβολος είναι άνετος και το πάτωμά του τσιμεντένιο. Είναι φραγμένο από κτιστό τοίχο, που στο εσωτερικό του, έχουν φτιάξει με τέτοιο ενσωματωμένο τρόπο και πεζούλι (καθίσματα). Έχουν τοποθετήσει επίσης κεραμικό μάρμαρο στο πεζούλι, έτσι για να είναι και πιο άνετα τα καθίσματα για τους πιστούς. Το καμπαναριό του ναού, είναι ψηλό, κτιστό, καμαρωτό.

Στο εσωτερικό του ναού, με την ευκαιρία της ανακαίνισης και έπειτα από δωρεά, τοιχογραφήθηκε στο ιερό, η Παναγία η Πλατυτέρα. Το τέμπλο αντικαταστάθηκε με το παλαιό, το οποίο είναι ξύλινο και σκαλιστό και διαθέτει δύο πύλες. Το μοναδικό ψαλτήρι που υπάρχει, είναι ξύλινο, απλού τύπου κατασκευασμένο. Είναι επίπεδη εκκλησούλα στο εσωτερικό της και δεν διαθέτει γυναικωνίτη.

Το ξωκλησάκι της Παναγίας Φωτολάμπουσας, λειτουργεί τρεις φορές τον χρόνο. Στις 21 Νοεμβρίου, που είναι και το εγκαίνιό της , στις 15 Αυγούστου, που είναι η Κοίμηση της Θεοτόκου και την Παρασκευή της Διακαινησίμου.

 

Εξωκλήσι Αγίου Γεωργίου

Το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου, σύμφωνα με την παράδοση, κτίστηκε γύρω στο 10ον αιώνα. Βρίσκεται στ’ ανατολικά του χωριού και λέγεται πως ήταν πολύ παλιό ξωκλήσι. Από τους σεισμούς και το πέρασμα των χρόνων, το εξωκλήσι κατέρρευσε. Σήμερα παραμένουν μόνο τα ερείπια του.

Είχε όμως και αυτό την ίδια τύχη με αυτό της Αγίας Μαρίνας. Επειδή βρισκόταν κτισμένο, μέσα σε τεμάχιο της εκκλησίας, το πούλησαν για να μαζέψουν χρήματα, για να βοηθήσουν στη ανοικοδόμηση του ναού της εκκλησίας του Αγίου Θεοδώρου. Φρόντισαν όμως αυτοί που το αγόρασαν, να τοποθετήσουν εκεί στο ερείπιο, ένα μικρό εικονοστάσι με την εικόνα του Αγίου Γεωργίου, μαζί και ένα καντήλι, για να ανάβει για τον άγιό τους.

Το Άγιο Γεώργιο η κοινότητα γιορτάζει στις 23 Απριλίου, όπου στην κεντρική εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου γίνεται η λειτουργία και λιτάνευση της άγιας εικόνας του.

 

Ξωκλήσι Αγίου Επιφανείου

Ερείπιο σήμερα και το εξωκλήσι του Αγίου Επιφανείου. Άγνωστο το πότε ακριβώς κτίστηκε. Λέγεται πως κτίστηκε περίπου τον 11ον αιώνα. Βρίσκεται νοτιοδυτικά του χωριού και εκ δεξιών του ναού των Αγίων Κηρύκου και Ιουλίττης. Σύμφωνα με την παράδοση, λέγεται πως ο ναός ήταν ρυθμού βασιλικού μετά τρούλου. Με το πέρασμα των χρόνων όμως κατέρρευσε και το μόνο που απέμεινε, είναι ο εξωτερικός τοίχος του ιερού, ύψους έξι ποδών και ο βόρειος τοίχος του ναού. Στον βόρειο τοίχο, φαίνεται πως υπήρχαν τοιχογραφίες. Αλλοιώθηκαν όμως και αυτές, από τις καιρικές συνθήκες και καταστράφηκαν.
Τον Άγιο Επιφάνειο, η κοινότητα Λετύμπου, τιμά στις 12 Μαΐου. Η λειτουργία για την γιορτή του Αγίου Επιφανείου, γίνεται στην κεντρική εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου, καθώς και η λιτάνευση της άγιας εικόνας του.